Ecke links Ecke rechts
Header Pic   Header Pic
Header Pic  PfeilStart arrow O szkole arrow Publikacje nauczycieli arrow Zaburzenia uczuciowe, a styl wychowania w rodzinie Header Pic
Header Pic
Start
Klasy
O szkole
Zainteresowania i uzdolnienia
Dolnośląska e-Szkoła
Kalendarz 2017/2018
Plan lekcji 2017/2018
Oferta edukacyjna
Dyrektor informuje
Rekrutacja kl 1 i kl 0
Mapa Strony
Wywiadówki
Reforma
Dzwonki
Kontakt
Szukaj
Linki
Innowacje pedagogiczne
Rada Rodziców
Przetargi

Zaburzenia uczuciowe, a styl wychowania w rodzinie PDF Drukuj Email
Wpisał: E Hebda   
06.06.2004.
 

Ewa Hebda - pedagog szkolny

„Rodzice sieją w nas mentalne i emocjonalne ziarna – ziarna,
które rosną wraz z  nami. W niektórych rodzinach są to ziarna miłości,
szacunku i wolności. Niestety, w wielu innych są to ziarna strachu, obowiązku, czy winy”.
S. Forward


 

Dom rodzinny, jest swoistym środowiskiem wychowawczym, w którym zachodzi proces zaspokajania potrzeb, kształtują się wzory postępowania oraz tworzą się zasadnicze elementy osobowości dziecka.

Rodzice są pierwszymi istotami, które zaspokajają podstawowe potrzeby dziecka, dając w ten sposób dowód własnej miłości i wywołując w nim podobne uczucia. Oni także, mogą być pierwszymi, którzy są w stanie wypaczać osobowość dziecka.

 

Kształtowanie się stosunków między rodzicami i dziećmi zależne jest od takich czynników jak: osobowość rodziców, ich postawy, przystosowanie do życia, system wartości, sytuacja ekonomiczna itp.

Każda rodzina wpływa na dziecko stosując pewien styl wychowania, który jest „wypadkową sposobów i metod oddziaływania rodziców na dziecko ...”[1]

Poglądy na wychowanie rodzice często formułują pod wpływem osobistych doświadczeń wyniesionych z macierzystego domu. Każda z osób wychowujących, może przedkładać inny model autorytetu rodzicielskiego. Brak ujednolicenia w tym względzie prowadzi niejednokrotnie do niekonsekwentnego stylu wychowania dziecka w rodzinie. Styl ten w dużym stopniu zagraża jego osobowościowemu rozwojowi, funkcjonowaniu emocjonalnemu i moralnemu, rodzi deprywację potrzeby bezpieczeństwa, uczucie krzywdy i niesprawiedliwości. Charakterystyczne cechy tego stylu to: sprzeczne wymagania stawiane dziecku przez rodziców, brak jednomyślności w ocenie jego zachowania, zmienność oraz przypadkowość oddziaływań rodzicielskich.

Szczególnie niekorzystnie wpływają na rozwój dziecka takie relacje emocjonalne, które znajdują odzwierciedlenie w wadliwych postawach rodzicielskich i braku pozytywnych wzorców osobowych. Wśród postaw rodzicielskich dezorganizujących wychowanie w rodzinie na szczególną uwagę zasługuje postawa odtrącająca i nadmiernie chroniąca.

Postawa odtrącająca jest wyrazem nadmiernego dystansu rodziców wobec dziecka. Charakteryzuje się przesadnie rygorystycznym traktowaniem dziecka, któremu najczęściej odmawia się praw w decydowaniu o jakiejkolwiek sprawie rodzinnej. Rodzice traktują je jako osobę nieprzydatną, skłonni są również upatrywać w dziecku przyczynę uniemożliwiającą spełnienie aspiracji życiowych. Naturalną reakcją dziecka na taką postawę rodziców jest jego psychiczne wyobcowanie. Z czasem zaczyna się bać rodziców, staje się skore do agresji, kłamstwa i zachowań aspołecznych.

Postawa nadmiernie chroniąca polega na przesadnym koncentrowaniu się rodziców na dziecku. Roztaczana nad nim opieka uniemożliwia wszelką jego samodzielność i aktywność. W wyniku takiej postawy rodziców dziecko jest w szczególny sposób zagrożone w swym prawidłowym rozwoju. Przesadna opieka powoduje deformację osobowości, niezaradność, rozkapryszenie oraz inne niekorzystne następstwa.

Powodem zaburzeń uczuciowych u dzieci są również postawy: unikająca i nadmiernie wymagająca. Pierwsza z nich nacechowana jest nadmiernym dystansem uczuciowym rodziców wobec dziecka. Pozostawia mu zbyt wiele swobody, a przejawia się w  braku głębszej troski o jego dobro. Drugą z kolei  charakteryzuje przesadna koncentracja na dziecku, któremu stawiane są wymagania nie uwzględniające jego zainteresowań, zdolności i możliwości.

Nieprawidłowo na rozwój dzieci wpływa również niezdecydowana postawa rodziców. Znamionuje ją brak konsekwencji w postępowaniu z dzieckiem i działanie w zależności od zmiennych nastrojów rodziców. Dziecko zatraca więc orientację co do obowiązujących zasad i norm postępowania. Czuje się niepewne i zagrożone. Czynnikiem utrudniającym wychowanie w rodzinie jest pozbawienie dziecka wzorców osobowych. Rodzinę taką charakteryzuje zazwyczaj niski poziom kultury współżycia, przejawiający się w nieopanowanym zachowaniu, lekceważącym stosunku wobec innych ludzi, a nawet stosowaniu przemocy fizycznej. Prowadzi to do dezintegracji rodzinnej wspólnoty, osłabienia lub zerwania więzi emocjonalnej między członkami rodziny. Rodzice przestają być osobami na których dziecko może polegać. Zwiększa się więc jego podatność na wpływy innych osób.

Przejawem wadliwych postaw rodzicielskich pozbawiających dziecko pozytywnych wzorców osobowych jest niedosyt miłości macierzyńskiej i ojcowskiej. W wyniku tego dziecko czuje się osamotnione, wyobcowane lub wręcz zdradzone. Następstwem mogą być więc trudności w nawiązywaniu kontaktów międzyludzkich i lęki.

Uczuciowe odrzucenie przez rodziców, nadmierne chronienie, unikanie, stawianie nadmiernych wymagań oraz niezdecydowanie, przyczyniają się do powstania wielu zaburzeń uczuciowych u dzieci poprzez deprywacje ich potrzeb, przede wszystkim afiliacyjnych (w teorii hierarchii potrzeb A. Maslowa obejmują potrzeby: miłości, czułości i przynależności) oraz potrzebę bezpieczeństwa.

Modele ról rodzicielskich w istotny sposób decydują o rozwoju poczucia własnej tożsamości dziecka. Niektórzy rodzice nie tylko nie zaspokajają potrzeb dziecka, ale wręcz oczekują i wymagają, aby to dzieci troszczyły się o ich potrzeby. Kiedy rodzic narzuca dziecku odpowiedzialność, role w rodzinie stają się nieokreślone, zniekształcone lub odwrócone. Dziecko, które jest zmuszone stać się własnym rodzicem lub też występować w roli rodzica dla swojej matki czy ojca, nie ma kogo naśladować, od kogo się uczyć i kogo szanować. Osobowość dziecka, pozbawiona modelu ról rodzicielskich w tym decydującym momencie rozwoju emocjonalnego pozostawiona jest w zupełnym chaosie. Dzieci, które zostały zmuszone do wymienienia się rolami emocjonalnymi z rodzicami przenoszą w swoje dorosłe życie duże poczucie winy i nadmierne poczucie odpowiedzialności.

Jedynie pozytywne relacje emocjonalne, przepełnione ciepłem, akceptacją i uznaniem wzajemnych praw umożliwiają prawidłowe funkcjonowanie dziecka i stanowią podstawę szczęścia w dorosłym życiu.



[1] M. Przetacznikowa, Z. Włodarski „Psychologia wychowawcza”
Zmieniony ( 06.04.2008. )
 
« poprzedni artykuł
Header Pic
left unten right unten
© 2018 Szkoła Podstawowa im. UNICEF w Bielanach Wrocławskich
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.